Sunday, January 17, 2010

Nasko-Dio di Louis Couturat

Ca dio (17ma Januaro) esas l'aniversario di la nasko-dio di Louis Couturat. Hodie Louis Couturat evus 142 yari.

Doktoro e profesoro dil Universitato, Louis Couturat esis filozofo, matematikisto e logikisto. Il skribis plura importanta libri ed artikli ek qui "L'Algèbre de la logique" (L'algebro di la logiko) qua esas ankore referinda. Lua verko pri la filozofio di Leibniz esas anke remarkinda. En 1905-1906, il esis selektata da Henri Bergson kom supleanto por docar en la prestijoza "Collège de France". Il esis amiko dil magna Britaniana filozofo Russel kun qua il havis longa letri-korespondado.

De la yaro 1900 il laboris multege por l'adopto di linguo auxiliara internaciona. Il skribis kun la matematikisto Leopold Leau "L'Histoire de la langue universelle" (La Historio di la linguo universala) e pose plura studii pri ca temo. Il helpis fondar la Delegitaro por l'adopto di linguo auxiliara internaciona di qua il esis sekretario kun Leopold Leau.

En 1907 il esis sekretario di la laboro-komitato di la Delegitaro qua asemblis su en la "Collège de France" en Paris dum la monato di Oktobro. To esis la komenco di la linguo Ido qua esis laborata dum la sequanta yari da la konstanta Komisitaro di qua Louis Couturat esis membro kun Jespersen, Leau, De Beaufront, Ostwald e Baudouin de Courtenay.

Louis Couturat fondis la revuo Progreso en qua esis diskutata l'elaborado di la linguo. Il publikigis olu per sua propra pekunio.

Inteligentega, energioza e pasionoza, Louis Couturat konstante laboris kun granda honesteso e rigoro intelektala. Sen ilu, la historio di la linguo internaciona ne esus la sama. Il esis un ek la maxim importanta fondinti di la linguo Ido.

Regretinde Louis Couturat mortis tro frue en la dio di la komenco di la hororinda unesma mondomilito. Ma lua verko ne mortis nek lua filozofiala e logikala verko nek lua linguala verko. La magna Franca matematikisto Rene Thom (medalio Fields 1958) dicis ke il lernis la logiko per la libro da Louis Couturat "L'Algèbre de la logique". Dum la 8 e 9 Junio 1977 eventis la konfero "Louis Couturat" en la "Ecole normale supérieure" di Paris (Skolo Normala Superiora) di qua Louis Couturat (ed anke Leopold Leau) esabis studento de 1887 a 1891. La diskursinti di ca konfero venis de universitati di plura landi ed urbi dil mondo: Bucuresti (Rumania), Bogota (Kolumbia), Hannover (Germania), Brindisi (Italia), Beograd (Yugoslavia), Geneve e Lausanne (Suisia), e plura universitati di Francia ek qui l'akademio dil cienci di Paris (la matematikisto Jean Dieudonné). Ca konfero laboris precipue pri la verko filozofiala, logikala e matematikala da Couturat ma lua verko linguala e la linguo Ido esis kelkafoye mencionata.

Certe lua linguala verko vivas ankore *quoniam ni uzas ankore til hodie l'admirinda linguo Ido. Me *wishas ed esperas ke okazione la centesma aniversario di lua morto (en 2014) eventos unesma granda konfero "Louis Couturat" pri lua linguala verko.

Kordiale
Gael Richard

*quoniam : F. Puisque, A. Since (ne "depos"). La vorto *quoniam diferas de "pro ke". "Pro ke" enduktas kauzo kontre ke "*quoniam" enduktas justifiko.

No comments:

Bela Mondo Plena De Enigmati

  www.rimegame.com "Rime" esas ludo-programo pri la acepto di perdo. Dum interviuvo en la yaro 2014, Raúl Rubio Munárriz...